Czym jest budżet domowy?

Budżet domowy to plan przychodów i rozchodów w określonym czasie, np. w ciągu miesiąca kalendarzowego lub między kolejnymi wypłatami. Może go sporządzać singiel, para lub rodzina – nawet wielopokoleniowa. 

Do stworzenia budżetu wystarczy kartka, długopis oraz nieobowiązkowo linijka (dla większej estetyki). Można go również zrobić w arkuszu kalkulacyjnym (darmowe: Arkusze Google, LibreOffice Calc) albo w edytorze tekstu (darmowe: Dokumenty Google, LibreOffice Writer).

Dlaczego prowadzenie budżetu domowego jest ważne?

Istnieją zasadniczo dwa sposoby na zwiększenie swoich oszczędności:

1. Kontrola wydatków i ich ograniczenie – i do tego potrzebny nam budżet domowy!
2. Zwiększenie zarobków.

Nie liczę tutaj oczywiście odziedziczenia majątku, czy wygraną na loterii!

Budżetowanie to pierwszy krok do poprawy sytuacji finansowej. Jeśli zauważymy, w których miejscach nasz budżet przecieka, to będziemy w przyszłości bardziej uważni, przykłady?

• “nieoczekiwany” wydatek na prezent świąteczny! – no przecież Mikołajki/Gwiazdor/Gwiazda/Boże Narodzenie jest świętem ruchomym! A wszyscy się o tym dowiadują na 3 dni przed…
• “nieoczekiwany” prezent urodzinowy dla znajomego – informacja o tym jest tydzień wcześniej na tablicy ogłoszeń w sąsiedniej parafii…
• “nieoczekiwana” niedopłata do ogrzewania – ja rozumiem, że co roku od 15 lat mam niedopłatę, ale w tym roku to naprawdę się nie spodziewałem!!!!

Takie sytuacje można mnożyć. Warto się na chwilę zatrzymać i spojrzeć na nie z dystansu. Jeśli coś powtarza się co roku, można się na to przygotować.

Zamiast jednorazowo wydawać np. 1000 zł, lepiej ustawić stały przelew – 90 zł miesięcznie – na osobne subkonto. Jeszcze lepiej, jeśli będzie to konto w innym banku, na innym telefonie – nie będzie wtedy pod ręką.

Są też sytuacje nieprzewidziane, których na prawdę nie jesteśmy w stanie wcześniej zaplanować, na takie sytuacje przyda nam się poduszka finansowa, którą szerzej przedstawiłem we wpisie: Czy Twoje finanse pozwalają Ci spać spokojnie? Poduszka finansowa

Tworzymy swój pierwszy budżet domowy

Budżet domowy można prowadzić elektronicznie albo tradycyjnie – w zeszycie (dużo lepsza opcja niż luźne kartki!). Przygotowałem dla państwa darmowy plik w Arkuszach Google do prowadzenia budżetu online. Do jego użycia wystarczy konto Google. Sposób działania pliku opiszę poniżej. Plik znajduje się w hiperłączu poniżej!

→ Budżet domowy OFIRE ←

Aby dodać plik do swoich Arkuszy Google, wystarczy wejść w zakładkę “plik” i wybrać opcję “utwórz kopię”:

Co znajduje się w pliku?

W arkuszu zawarto dwie formy prowadzenia budżetu: 

• szczegółową,
• prostą.

Można się między nimi przełączać, korzystając z zakładek na dole arkusza:

W wersji szczegółowej każda kategoria wydatków (np. mieszkanie, jedzenie, transport) została podzielona na mniejsze podkategorie. Ułatwia to przypomnienie sobie wszystkich wydatków – również tych, o których na co dzień nie myślimy (np. opłaty pojawiające się co kilka miesięcy). 

Z kolei budżet prosty jest przeznaczony dla minimalistów – osób, które chcą kontrolować wydatki ogólnie i nie spędzać nad tym więcej niż kilku minut.

Mimo tego, że budżet podstawowy jest bardzo prosty i może się dużo rozmijać z naszymi realnymi wydatkami, to najlepszym budżetem dla nas jest ten, który prowadzimy i przestrzegamy! Jeśli będziemy prowadzić i przestrzegać prostą formę budżetu domowego oraz będzie nam to przynosić korzyści to super. To jest coś dla nas! Jeśli zaś ogólnikowe określenie wydatków nie przysparza nam korzyści, lepiej skorzystać z bardziej rozbudowanej formy. Jeśli również i ta nie pomoże… No cóż, trzeba wrócić do początku wpisu i przypomnieć sobie drugi sposób na zwiększenie swoich oszczędności!

Szczegółowy budżet domowy

Informacja dla wzrokowców: wytłumaczenie w formie graficznej pól znajdą państwo niżej!

W budżecie szczegółowym wszystkie kategorie rozchodów zostały rozpisane na podkategorie, np. w kategorii “mieszkanie” wyodrębniono koszty wynajmu, czynszu, wody, prądu itd. Kategorie można dowolnie edytować i dostosowywać do własnych potrzeb. Jakie kolumny zawiera arkusz:

• Kolumna pierwsza (niebieska) – wpisujemy spodziewane dochody.
  • Po uzupełnieniu pół od C5 do C18, suma wynagrodzeń pojawi się automatycznie w polu C19, którego nie zmieniamy!
• Kolumna druga (czerwona) – nie dotykamy, wypełnia się automatycznie!
• Kolumna trzecia (z pomarańczowym paskiem na górze) – wpisujemy spodziewane wydatki,
  • Po uzupełnieniu pól od L6 do L125 wartości w kolumnie G uzupełnią się automatycznie.
  • Nie ruszamy pola L126!

Nie wpisujemy nic w polach oznaczonych jako “razem” – zawierają one formuły i sumują dane automatycznie.

Informacja w formie graficznej

Pierwsza kolumna (przychody):

Druga kolumna (wydatki):

Trzecia kolumna (wydatki z podkategoriami), początek:

Trzecia kolumna (wydatki z podkategoriami), koniec:

Prosty budżet domowy

Dla fanów minimalizmu przygotowałem prostszy budżet:

• tylko dwie kolumny,
• w pierwszej kolumnie wpisujemy nasze spodziewane dochody – pola od C5 do C18,
  • Nie wpisujemy nic w pole C19 – zlicza się automatycznie.
• w drugiej kolumnie wpisujemy nasze spodziewane wydatki – pola od G5 do G16,
  • Nie wpisujemy nic w pola G17 i G19 – zliczają się automatycznie.
  • Pole G17 możemy edytować, szerzej opisałem to wyżej, w podrozdziale zapłać najpierw sobie.

Jak widzimy nie ma tutaj nic skomplikowanego, wystarczy pomyśleć i wypełnić! A jeśli będzie duża rozbieżność z realnymi wydatkami – no cóż, zajrzyj wtedy do szczegółowego budżetu domowego, może wystarczy przypomnieć sobie podkategorie wydatków!

Informacja w formie graficznej

Pierwsza kolumna (przychody):

Druga kolumna (wydatki):

Jak korzystać z pliku do budżetu domowego?

1. Dodaj kopię pliku na swój Dysk Google – naciskamy lewym przyciskiem myszy na “Plik” w lewym górnym rogu ekranu i wybieramy “Utwórz kopię”.

2. Wybieramy typ budżetu, który chcemy prowadzić (szczegółowy lub prosty).
3. Kopiujemy komórki z wybranego budżetu tak, aby objąć wszystkie.
4. Tworzymy nowy arkusz – klikamy lewym przyciskiem myszy na “+” w lewym dolnym rogu ekranu, tak jak na załączonym obrazku:

5. Klikamy prawym przyciskiem myszy na nowy arkusz, wybieramy “Zmień nazwę” i wpisujemy nazwę okresu, który nas interesuje, np.:
   • tydzień – 23.03-29.03, 15 tydzień, 15t itd.
   • miesiąc – kwiecień; 04.2026; 10.04-09.05 itd.
   • kwartał – Q2; kwartał 2; kwiecień-czerwiec itd.
   • 12 tygodni.
   • pół roku – II poł.; II połowa; II poł. 2026 itd.

6. Wklejamy w nasz nowy arkusz zawartość wybranego przez nas szablonu (budżet szczegółowy lub budżet prosty).
7. Po wklejeniu szablonu do odpowiedniego arkusza, możemy już zmienić nazwę na górze. Arkusz jest gotowy do wypełnienia i powinien wyglądać tak:

Dlaczego prawie nikt nie prowadzi budżetu domowego?

Jako najczęstszą przyczynę nie prowadzenia budżetu domowego Polacy podają:

• To zajmuje za dużo czasu.
• I tak nie mam z czego odłożyć, więc nie ma to sensu – podsumowując trochę komentarze pod ostatnim wpisem na Facebook-u OFIRE.

I tutaj oczywiście pojawiają się pewne pułapki.

Jeśli ktoś od 10 lat zarabia minimalną krajową i przez cały ten czas żyje od pierwszego do pierwszego, mimo realnego wzrostu wynagrodzenia względem inflacji – to znak, że coś tu nie działa tak, jak powinno. 

Podobnie w sytuacji, gdy ktoś otrzymuje dużą premię, a po miesiącu znów wraca do życia  od pierwszego do pierwszego – to również coś tutaj nie gra. Pewnie już wiecie, co czego zmierzam. Czy to możliwe, że problemem nie jest wyłącznie wysokość dochodów… tylko brak kontroli nad wydatkami? A może po prostu brakuje budżetowania? 😉

Wyzwanie

Wypełnij prosty budżet domowy z tego wpisu i sprawdź pod koniec miesiąca czy zmieściłeś się z wydatkami. Pamiętaj żeby tu wrócić i podzielić się tym z nami! 🙂